Phốt TC là loại phốt chắn dầu được dùng nhiều nhất trong hộp số, motor giảm tốc, bơm nước, cầu xe và máy công nghiệp. Nhưng khi ra mua, nhiều người lại gặp thêm các ký hiệu TB, SC, VC, SB in trên bao bì và không biết chọn loại nào cho đúng. Bài viết này giải thích phốt TC là gì, cách đọc ký hiệu, bảng phân biệt phốt TC với TB, SC và các loại thường gặp, kèm cách chọn đúng loại và vật liệu, do Sin Phốt Tân Bình An tổng hợp từ thực tế bán hàng tại Biên Hòa, Đồng Nai.
Trả lời nhanh: Phốt TC (oil seal TC) là phốt chắn dầu có 2 môi làm kín (môi chính có lò xo giữ dầu, môi phụ chắn bụi) và vỏ ngoài bọc cao su. Phốt TB cũng 2 môi nhưng vỏ ngoài bằng sắt, còn phốt SC chỉ có 1 môi, không có môi chắn bụi. Chọn TC cho vị trí có bụi và lỗ lắp bình thường, TB cho lỗ lắp chính xác cần phốt cứng vững, SC cho vị trí sạch, kín trong máy.
Phốt TC là gì
Phốt TC là một kiểu phốt chắn dầu trục quay (oil seal) theo cách đặt tên phổ biến của các hãng Nhật như NOK. Nhiệm vụ của phốt là giữ dầu, mỡ bôi trơn ở bên trong và ngăn bụi, nước từ bên ngoài lọt vào ổ bi, bánh răng. Một phốt TC gồm 4 phần chính:
- Lõi thép bên trong giúp phốt giữ được hình tròn và lực ép vào lỗ lắp.
- Vỏ bọc cao su phủ kín mặt ngoài, giúp phốt kín tốt với lòng lỗ kể cả khi lỗ hơi trầy hoặc là vỏ nhôm.
- Môi chính có lò xo ôm sát trục để giữ dầu. Lò xo giúp mép phốt luôn tì đều vào trục kể cả khi cao su đã mòn bớt.
- Môi phụ chắn bụi nằm phía ngoài, không có lò xo, chặn bụi, cát, nước bám vào trục.
Kích thước phốt TC ghi theo dạng d x D x b (đường kính trục x đường kính lỗ lắp x bề dày, đơn vị mm), ví dụ TC 35x52x10. Nếu chưa rõ cách đo, bạn xem thêm hướng dẫn cách đo kích thước phốt chắn dầu TC đúng size.

Phốt chắn dầu nguyên bao, ký hiệu loại và kích thước in trên nhãn
Cách đọc ký hiệu TC, TB, SC trên phốt chắn dầu
Ký hiệu loại phốt thường gồm 2 chữ cái, mỗi chữ cho biết một đặc điểm. Hiểu quy tắc này thì gặp ký hiệu lạ cũng đoán được cấu tạo:
- Chữ thứ nhất cho biết số môi và lò xo: S là 1 môi có lò xo, T là 2 môi có lò xo (môi chính + môi chắn bụi), V là 1 môi không lò xo, K là 2 môi không lò xo.
- Chữ thứ hai cho biết kiểu vỏ ngoài: C là vỏ bọc cao su, B là vỏ sắt lộ ra ngoài, A là vỏ sắt có thêm lớp thép gia cường.
- Chữ thêm phía sau (nếu có) thường chỉ tính năng đặc biệt, ví dụ TCN, TCV là phốt TC chịu áp cho bơm và motor thủy lực.
Theo quy tắc đó: TC là 2 môi + vỏ cao su, TB là 2 môi + vỏ sắt, SC là 1 môi + vỏ cao su, SB là 1 môi + vỏ sắt, VC là 1 môi không lò xo + vỏ cao su.
Bảng phân biệt phốt TC, TB, SC và các loại thường gặp
| Loại phốt | Số môi | Lò xo | Vỏ ngoài | Dùng phù hợp |
|---|---|---|---|---|
| TC | 2 (chính + chắn bụi) | Có | Bọc cao su | Hộp số, motor giảm tốc, cầu xe, bơm nước, nơi có bụi |
| TB | 2 (chính + chắn bụi) | Có | Sắt | Lỗ lắp gia công chính xác, phốt cỡ lớn cần cứng vững |
| SC | 1 | Có | Bọc cao su | Vị trí kín trong máy, ít bụi, cần ma sát thấp |
| SB | 1 | Có | Sắt | Như SC nhưng lỗ lắp bằng thép, gia công tốt |
| VC | 1 | Không | Bọc cao su | Giữ mỡ, tốc độ thấp, áp lực ép nhẹ |
| TCN / TCV | 2 | Có | Bọc cao su | Trục bơm, motor thủy lực có áp suất |

Phốt chắn dầu vỏ sắt (loại TB, SB), mặt ngoài là kim loại thay vì cao su
Phốt TC khác phốt TB ở điểm nào
TC và TB có cùng cấu tạo 2 môi, cùng có lò xo, nên khả năng giữ dầu và chắn bụi gần như nhau. Khác biệt nằm ở vỏ ngoài, và điều này quyết định phốt có kín với lỗ lắp hay không:
- Phốt TC vỏ cao su bám kín lòng lỗ tốt hơn, chịu được lỗ lắp hơi trầy, hơi ô van, và hợp với vỏ nhôm vì cao su bù được giãn nở nhiệt. Đây là lý do TC được dùng phổ biến nhất trong sửa chữa.
- Phốt TB vỏ sắt cứng vững, đóng vào lỗ chính xác và ít bị lệch, hợp với phốt đường kính lớn (từ khoảng 100 mm trở lên) và lỗ lắp bằng thép đã gia công nhẵn. Nhược điểm là nếu lỗ trầy thì dầu dễ rỉ qua mặt kim loại, nhiều thợ phải bôi thêm keo làm kín.
- Thay thế: cùng kích thước d x D x b thì TC và TB thay cho nhau được. Khi lỗ lắp đã cũ, mòn, nên đổi từ TB sang TC để kín hơn.
Phốt TC khác phốt SC ở điểm nào
Phốt SC chỉ có môi chính, không có môi chắn bụi. Vì vậy SC ma sát thấp hơn, ít sinh nhiệt hơn và hợp với trục quay nhanh nằm kín bên trong máy. Ngược lại, nếu trục lộ ra ngoài như trục ra của hộp số, cầu xe, bơm nước ngoài trời, phải dùng TC để môi phụ chặn bụi, cát. Bụi lọt vào giữa mép phốt và trục sẽ mài mòn trục thành rãnh, sau đó thay phốt mới cũng vẫn xì dầu.

Phốt chắn dầu vỏ sắt cỡ lớn, hợp với lỗ lắp bằng thép đã gia công nhẵn
Vật liệu phốt TC, chọn NBR hay FKM
Cùng là phốt TC nhưng vật liệu cao su khác nhau sẽ chịu nhiệt và chịu dầu khác nhau:
| Vật liệu | Nhiệt độ làm việc | Phù hợp | Không nên dùng |
|---|---|---|---|
| NBR (cao su nitrile, thường màu đen) | Khoảng -30 đến 100°C, ngắn hạn 120°C | Dầu nhớt, dầu thủy lực, mỡ bôi trơn, nước | Gần động cơ nóng, lò sấy, dầu tổng hợp nhiệt cao |
| FKM / Viton (thường màu nâu, xanh) | Khoảng -20 đến 200°C | Máy ép nhựa, động cơ, hộp số chạy nóng, hóa chất nhẹ | Nơi lạnh sâu, hơi nước nóng trực tiếp |
Với phần lớn hộp số, motor và bơm chạy bình thường, phốt TC NBR là đủ và giá tốt. Vị trí nóng nên chuyển sang phốt TC chịu nhiệt FKM Viton. So sánh chi tiết hơn có trong bài nên chọn phốt NBR hay phốt FKM Viton.
Cách chọn đúng phốt TC khi thay thế
- Đọc mã trên phốt cũ: tìm ký hiệu loại (TC, TB, SC…) và kích thước, ví dụ "TC 40x62x8". Nếu mã đã mờ, chuyển sang bước 2.
- Đo kích thước: dùng thước kẹp đo đường kính trục, lỗ lắp và bề dày rãnh. Không đo lỗ trong của phốt cũ vì mép phốt luôn nhỏ hơn trục.
- Xem vị trí có bụi hay không: trục lộ ra ngoài thì chọn TC hoặc TB 2 môi, trục nằm kín trong máy có thể dùng SC.
- Xem lỗ lắp: lỗ nhôm hoặc lỗ đã trầy chọn vỏ cao su (TC); lỗ thép nhẵn, đường kính lớn có thể dùng vỏ sắt (TB).
- Xem nhiệt độ và áp suất: dưới 100°C dùng NBR, trên 100°C dùng FKM. Nếu bên trong có áp suất trên khoảng 0,05 MPa (0,5 bar), như trục bơm thủy lực, phải dùng phốt chịu áp TCN hoặc TCV, không dùng TC thường.
- Kiểm tra trục trước khi lắp: trục có rãnh mòn do phốt cũ thì nên đánh bóng, lắp lệch vị trí 1–2 mm hoặc dùng bạc lót, nếu không phốt mới cũng nhanh xì.
Size đặc biệt không có sẵn có thể đặt hàng hoặc gia công ron phốt theo yêu cầu.

Kho phốt chắn dầu nhiều size tại Sin Phốt Tân Bình An, Biên Hòa
Những lỗi thường gặp khi chọn phốt TC
- Chỉ nhìn size, bỏ qua loại: thay phốt SC cho vị trí nhiều bụi, sau vài tuần trục bị mài và xì dầu.
- Dùng phốt TC thường cho chỗ có áp: môi phốt bị đẩy lật ra ngoài, dầu phun theo trục.
- Dùng NBR cho vị trí nóng: mép phốt chai cứng, nứt chân chim, mất độ đàn hồi.
- Lắp ngược chiều: mặt có lò xo phải quay vào phía chứa dầu. Lắp ngược thì phốt mới cũng không giữ được dầu.
Câu hỏi thường gặp
Phốt TC và phốt TB có thay thế cho nhau được không?
Được, nếu cùng kích thước d x D x b và lỗ lắp còn tốt. Phốt TB vỏ sắt cần lỗ lắp tròn, nhẵn và đúng dung sai; nếu lỗ đã trầy xước hoặc là vỏ nhôm thì nên dùng phốt TC vỏ bọc cao su để kín tốt hơn.
Phốt TC chịu được áp suất bao nhiêu?
Phốt TC thường chỉ dùng cho áp suất thấp, khoảng dưới 0,03–0,05 MPa (0,3–0,5 bar), tức là chủ yếu để giữ dầu bôi trơn. Vị trí có áp như trục bơm thủy lực, motor thủy lực phải dùng phốt chịu áp loại TCN hoặc TCV.
Phốt TC màu xanh và màu đen khác nhau thế nào?
Màu sắc chỉ để tham khảo. Phốt màu đen thường là cao su NBR chịu nhiệt khoảng -30 đến 100°C, phốt màu nâu hoặc xanh thường là FKM (Viton) chịu nhiệt đến khoảng 200°C. Muốn chắc chắn cần xem ký hiệu vật liệu in trên phốt hoặc bao bì.
Mua phốt TC ở Biên Hòa ở đâu đủ size?
Sin Phốt Tân Bình An tại 1/1H Quốc lộ 1A, P. Tam Hiệp, TP. Đồng Nai (P. Bình Đa, Biên Hòa cũ) có sẵn phốt chắn dầu TC, TB, SC vật liệu NBR và FKM nhiều size, hỗ trợ tra size theo mẫu cũ và giao hàng đến các khu công nghiệp ở Đồng Nai.
Liên hệ Sin Phốt Tân Bình An
Nếu chưa chắc loại phốt cần thay, hãy chụp ảnh phốt cũ (thấy rõ chữ in) và vị trí lắp, gửi qua Zalo để được tư vấn đúng loại TC, TB hay SC và báo giá nhanh. Xem thêm các mẫu đang có sẵn trong nhóm phốt TC chặn dầu.
SIN PHỐT TÂN BÌNH AN - Chuyên phân phối sỉ lẻ sin phốt, phốt chắn dầu, phốt ben thủy lực, oring, gioăng cao su
Địa chỉ: 1/1H Quốc lộ 1A, P. Tam Hiệp, TP. Đồng Nai (P. Bình Đa, Biên Hòa cũ)
Hotline / Zalo: 0976 072 672 - 0914 933 228
Email: tanbinhan2020@gmail.com
Website: https://sinphottanbinhan.com
Cập nhật: 16/11/2026 - Sin Phốt Tân Bình An